Najprostsze harmonie kolorów - cz. V

Na koniec porównania połączeń różnych barw zgodnie z zasadą analogii pozostały zielenie.
Tu zaczynam niebieskim a kończę na zieleni przechodząc przez niebiesko-zielony.









Tu przechodzę od niebieskawych odcieni zieleni do bardziej żółtawych.









Wreszcie oliwkowy w połączeniu z zielenią chromową, soczystą i trochę żółtego. Oliwkowy ma odcień brązu jest więc po prostu złamaną zielenią.

Od fioletu przez niebieskie do zielonych mamy gamę kolorów zimnych.

Jak wspominałem granica pomiędzy ciepłymi zimnymi kolorami nie jest oznaczona grubą kreską, więc zakres barw można nieco rozszerzyć.







Tu przykład obrazka w zimnej tonacji z miejscami ciepłych kolorów. Obrazek dalej jest zimny a cieplejsze miejsca działają jak zapalniczka na mrozie. Ciepły płomień ale za mało by rozgrzać całe pomieszczenie a w nawet na zasadzie kontrastu oddalając się wyraźniej czuje się chłód dookoła.



Na pierwszym obrazku na górze mamy przykład "kalafiora" na niebie. Tak się dzieje gdy malujemy jednym kolorem a potem na mokrą jeszcze powierzchnię będziemy próbowali dodać drugi. Jak tego uniknąć?
Jeśli namoczymy papier i malujemy "mokre w mokrym" to nic się nie dzieje, kolory ładnie się zlewają. Jeśli trochę podeschnie a papier nie jest już mokry lecz wilgotny to nie można nabierać dużo wody na pędzel. Pędzel musi być bardziej suchy niż papier.
Jeśli już doszło do powstania kalafiora? Można zaakceptować jeśli pasuje do obrazka uznając za szczęśliwy przypadek a nawet użyć tego efektu świadomie.
Jednak w malarstwie realistycznym jest to często katastrofa i chcemy się tego pozbyć. Trzeba przede wszystkim poczekać aż całkowicie wyschnie i delikatnie rozmyć kalafior mokrą gąbką i czystą wodą.

Najprostsze harmonie kolorów - cz. IV

Kolejne połączenia kolorów analogicznych to fioletowy i niebieskie.
Tu jest fioletowo niebieski z ultramaryną i błękitem pruskim.









Tu podstawowym jest błękit nieba miejscami przechodzi w ultramarynę, miejscami w błękit pruski i indygo.








Tu używam niebieski ftalowy, indygo i mieszam z zielenią chromową.









Paynes gray z błękitem pruskim w oddali i brązem van Dyka na pierwszym planie. Brąz podobnie jak czerń powstaje przez mieszanie trzech kolorów podstawowych, tylko w nierównych proporcjach. W van Dyku jest więcej niebieskiego niż w sienach więc całkiem łagodnie się tu prezentuje.



Na koniec prezentuję czerń z niebieskim. Czerń harmonizuje z niebieskim i można go używać z umiarem do przyciemniania zimnych barw. Czerń jest również mieszanką wszystkich kolorów podstawowych a dodana do żółtego daje zielony odcień co świadczy o obecności niebieskiego.



Akwarelki przedstawione tu maluję na papierze akwarelowym Fabriano. Jest to papier z dodatkiem bawełny i ma charakterystyczną nierówną fakturę. Pozwala to osiągnąć niektóre efekty jakie nie wyszłyby tak na gładkim papierze np. maluję niebo używając dużej ilości wody a pierwszy plan często tzw. suchym pędzlem. Pędzel wtedy kładę prawie płasko i ciagnę bokiem. Dzięki nierówności papieru powstają poszarpane plamy przypominające nierówności terenu i złudzenie większej ilości detali na pierwszym planie. Podobnie dzięki temu wychodzą roztrzepane listowia drzew a budynki, góry i lasy na horyzoncie nie są jednoznacznie sprecyzowane.
Ciekawostką jest, że oko widza samo "domalowuje" niewyraźne fragmenty obrazu i patrząc na pojedyncze kreski autentycznie widzi drzewa w oddali lub czasem wystarczy zasugerować część okna a on i tak będzie widział całe bo w głowie sam dorysuje resztę. Podobnie jak w książkach lub filmach potrafimy czytać między wierszami i sami domyślamy się tego co nie zostało powiedziane. Dlatego nie ma potrzeby tłumaczyć wszystkiego widzowi tak jak w serialach familijnych.

Najprostsze harmonie kolorów - cz. III

Posuwając się dalej po kole barw dochodzimy do czerwieni i fioletów.
Użyłem w tym przykładzie pomarańczowego, jasnej czerwieni i kraplaku.








Tu przesuwam się dalej po kole i tworzę następną harmonię analogicznych kolorów - czerwony, kraplak, czerwono-fioletowy.







A tu kraplak oraz fiolety-czerwony i fioletowy-niebieski. Trzymając się ściśle reguł powinienem wybrać układ czerwono-fioletowy, fioletowy, niebiesko-fioletowy, ale nie o to chodzi w malowaniu aby trzymać się ściśle tabeli tylko aby kolory harmonizowały.




W tym miejscu dochodzimy do następnego typu harmonii. Zaczynając od żółtego, przez pomarańczowy, brązy do czerwonego są to kolory ciepłe. Możemy więc użyć ich wszystkich by namalować obrazek w gamie kolorów ciepłych.




Fiolet i zieleń mogą być traktowane zarówno jako ciepłe jak i zimne barwy, możemy więc użyć tu ich cieplejszych odcieni.







W praktyce użycie samych ciepłych barw nie jest wymagane do uzyskania ciepłego tonu obrazu. Musi być jednak wyraźnie dominujące. Kilka chłodniejszych plam doda kontrastu i ożywia obrazek.






Przy okazji zwrócę uwagę na kilka technicznych problemów, gdyż akwarela czasem zachowuje się w inny sposób niż się spodziewamy. Akwarela jest farbą wodną i po wyschnięciu jaśnieje.
Jeśli malujemy z dużą ilością wody to jaśnieje bardziej więc do najciemniejszych miejsc trzeba użyć farby prosto z tubki tak jak gwasz. Najlepiej aby była to ostatnia warstwa gdyż chcąc jeszcze bardziej przyciemnić można rozpuścić i zdjąć farbę zamiast dodać. Tworzy się wtedy tzw. błoto.
Również jeśli malujemy na wilgotnej powierzchni farba potrafi prawie całkowicie się rozmyć. Trzeba albo poczekać aż całkowicie wyschnie papier na którym mamy malować (suszarka do włosów przydatna) albo użyć ciemniejszego tonu niż ten który jest potrzebny, a wtedy po wyschnięciu będzie odpowiedni. Na wilgotnej jeszcze farbie tak czy inaczej trzeba malować bardziej suchym pędzlem bo inaczej powstaną tzw. kalafiory.